25 jaar Bart Moeyaert

De foto in de bib te L.

Ik wil dit stuk wijden aan "25 jaar Bart Moeyaert" en niet aan "25 jaar ‘Duet met Valse noten'". Ik geloof dat een hulde echt wel gepast is.
Ik ben 13 en op internaat. Dat internaat is achterafgezien helemaal niet zo erg als wordt beschreven in boeken over internaten. Echt niet. We mogen elke drie weken naar de bibliotheek te L. Een van de eerste boeken die ik daar ontleen gaat over weerwolven en heet "Het duvelsjong" en is geschreven door Ton van Reen. (Dat boek staat nu gered van de afvoer in de bib, in mijn boekenkast - heerlijk! Nog steeds.) Wat ontleende ik nog? Dat ik het niet weet: om de drie weken een voorraadje. Ooit één keer een boete gehad: we waren met z'n allen vergeten om ons driewekelijkse bezoek aan de bib te brengen...
Wat is dat nu, die bib te L.? Een klein ding, met een trap naar boven, naar de kinderafdeling. Onderaan die trap aan de muur: auteursfoto's. Waarvan eentje ene Bart Moeyaert is. Was dat even een knappe kop! Die knappe kop heeft ervoor gezorgd dat ik zijn boeken ben gaan lezen. En ze prompt goed vond: want of je iemand nu knap vindt of niet: dat wist ik op mijn dertiende echt ook wel: als ik een boek niet goed vind, doet die knappe kop daar niets aan. En toch. Het eerste boek dat ik van Bart Moeyaert heb gelezen was "Suzanne Dantine". Dat boek is me na al die tijd veel dierbaarder dan dat "Duet met valse noten" dat is. Omdat "Suzanne Dantine" een boek is dat ik drie keer heb moeten lezen voor ik begreep wat ik las, en pas later doorhad dat het boek met flashbacks werkte. Ook "Terug naar Af" met de 15 jarige Mattias Brandt (als ik later een zoon heb, heet ie gegarandeerd Mattias!) als hoofdpersonage. Mattias: de eenling, dromer (met dank aan de achterflap van het boek). Mattias, de veellezer en wiskunderamp, net als ik. Een onzeker iemand - zo lijkt het, en daardoor voor mij destijds een spiegel.
Iedereen op school wist intussen dat ik fan was van een schrijver, en ik werd weleens bedolven onder artikels uit allerhande blaadjes, van Bart. Ook: een handgeschreven "Kus me" postkaart, van Bart, voor mij. "Blij met al die lovende woorden over mijn boeken", zo schreef hij.
"Duet met valse noten" is pas later in mijn - toen één miezerig plankje boven mijn bed - boekenkast belandt. Meer omdat ik vond dat ik alles van Bart Moeyaert "moest" hebben, merkte ik. Ik vond (en vind) dat helemaal niet het beste van Bart Moeyaert. Die eer valt volgens mij "Terug naar af" te beurt, als we het over zijn oudere werk hebben. Maar wanneer ik nu terugkijk, als volwassene - heel erg geïnteresseerd in jeugdliteratuur - is "Duet met valse noten" wanneer je bedenkt dat Bart toen pas 19 was, wel goed geschreven. En uit het leven gegrepen. Maar: ik laat de 25 jarige jubileumversie van "Duet met valse noten" aan mij voorbijgaan, net als de druk voor 20 jaar Bart Moeyaert, vijf jaar geleden. Omdat ik vind dat ik met de zevende druk - in mijn (die intussen 4 grote kasten beslaat) boekenkast, een van de mooiste uitgaven van "Duet met valse noten" in mijn kast heb, met Lander die wat mij betreft "de bink" is, die André Sollie ervan heeft gemaakt, en een lief lachende Liselot. Ook: wanneer Liselot en Lander elkaar beter hebben leren kennen, en Liselot merkt dat Lander op toneel zit, schrijft ze hem briefjes, die beantwoordt worden (in één van die briefjes stond er een hartje achter haar naam...). Die briefjes zijn van beide kanten nog echt "geschreven", en die authenticiteit mis ik in andere drukken.
Het luisterspel, met liedjesteksten van André Sollie - daar is ie weer! - (het cassetteje is helaas verdwenen in de tijd...), de musical van "Duet met valse noten", ik heb ze allebei gezien, gehoord, en graag.
Lena, mijn alterego op het internet, is ook niet lukraak gekozen, helemaal niet. Ook "Kus me" doet iets met me, het laat me warm worden, ook wanneer ik het boek in de winter lees. Ik heb pas veel later ontdekt dat er zowaar is geknoeid met de scènes. Maar verder doet die fout gelukkig niets af aan het verhaal, dat me af en toe naar adem doet snakken, met zoveel herkenning.
Mijn biecht:Ik zou - mocht ik die foto in de bib van L. niet zijn tegengekomen, die foto van Bart Moeyaert onderaan de trap naar de jeugdafdeling - nooit de jeugdboekminnende, passionele mens zijn geworden die ik nu wel ben. Of wat één auteur met de rest van je leven kan doen...

Groot Jeugdliterair Diner, zaterdag 4 oktober 2008

(c) Aaron Van Lierde

Een organisatie van kinderboekhandel Woeste Willem uit Aalst - in zaal Bouchout te Affligem.
Het is ongeveer mei, geloof ik, wanneer ik een mailtje in mijn inbox vind: “Woeste Willem organiseert een “Jeugdliterair Diner” (en vraagt meteen op de man af of je als volwassene gebeten bent door jeugdliteratuur; zij vinden dat nog mooi ook. Ik ook. Ja!). Toen dacht ik: “Affligem, “begot”. Dat weet ik amper liggen.” Toch maalden mijn hersentjes in het rond. Joke van Kinderboekhandel Woeste Willem in Aalst blogt samen met mij, en nog zeven anderen aan “Vertel Eens”. Ik ben ZOT van kinder- en jeugdliteratuur, en ik loop aldoor

te roepen dat er te weinig aandacht is voor dat genre (want volgens Edward van de Vendel is jeugdliteratuur zowat een genre op zich). En toen wist ik het: DOEN! Al gaan eten en boeken voor mij niet echt samen, vooral niet als ik een echt goed boek lees. Arme maag en andere ingewanden. Ik geloof dat ze van tijd zichzelf moeten opeten…), nee nee nee, wanneer ik een goed boek lees, en ik dat na een paar uur dan toch een keer wegleg denk ik: “hmm, honger!”
En ik besliste dat ik zou gaan “jeugdliterair dineren”, in oktober. Ik zou mijn kaart in de winkel zelf komen betalen. En dus maak ik er in juni (mensen vonden me goed gek, ze doen maar) een dagje van. Het grappige was dat ik Joke van Woeste Willem verder alleen maar via mail en onze Vertel Eens blog kende. Toch bracht ik de rest van de middag door in haar winkel. En ik bedacht: ja hoor, boeken bezorgen je vrienden. (En ik heb ook nog een ander klein verhaaltje over Facebook, maar dan in ’t echt, maar dat komt misschien nog wel een keer). En toch twijfelde ik een heel klein beetje: wat als ik nu eens HELEMAAL niet in dat – ahum – concept pas? Wat als ik vind dat ik er voor stom bij zal zitten?
Maar toch! Ik heb het niet voor van die grote feesten a la trouwerijen of doopfeestjes, of veel mensen die gek doen op een kluitje. Maar! Niets van dit alles tijdens het Groot Jeugdliterair Diner. (En ja, hier mogen hoofdletters bij). Ik had al opgezocht dat ik van geen kanten in Affligem kon raken met het openbaar vervoer (en dus geen literair diner voor mij?), maar Woeste Willem zou Woeste Willem niet zijn, als ze geen car-poollijst zouden aanleggen. Dus ook dat kwam (netjes net op tijd, mooi hé, soms, het leven?) in orde, en ik had er nog een fijne autorit bovenop, heen en terug nog wel! De boekbabbels, doorheen de avond, drie gangen, het betekende drie tafels, met telkens voldoende een pauze, en toch wel vaak een beetje onwennig: met wie zal ik mijn tafel delen? Ook nu merk ik het: hier hoor ik echt wel mee tussen. Ik zie mensen die merken dat ze mij kennen, en dan moet ik ook zeggen: “jij bent die van die en daar, toch?” Ach, praten over boeken, met mensen die net als jij ECHT geïnteresseerd zijn in jeugdliteratuur, al dan niet als in een uit de hand gelopen hobby die een passie werd, héérlijk.
Het werd die vierde oktober een héérlijke avond, die eigenlijk nog steeds een beetje nazindert, in die zin dat ik over twee weken naar Aalst rij, om op mezelf fijn boekenbeurs te gaan houden in Woeste Willem. (Dat zou u ook eens moeten doen: loop de Standaardboekhandel voor één keertje voorbij, en merk op dat er ook nog andere boekhandels met een hart zijn. Met een hart voor de boeken die ze verkopen. Hup! Weg weg! Naar de onafhankelijke boekhandel! Vort!:-))
Het boekje dat bij het Diner hoorde: het is een blijvende herinnering, waarbij de auteurs die werden gevraagd, werd gevraagd naar “wat jeugdliteratuur voor hen betekent.”Het diner werd voorafgegaan door een receptie, en zelfs die was fijn. Ach, misschien gaan eten en boeken af en toe toch samen.

Na zaterdag 4 oktober...

Komt zondag vijf oktober: die bracht ik grotendeels slapend door. Mja. Waarom gaan alle fijne dingen zo snel voorbij, en duren niet- fijne dingen zo lang? Dat zou omgekeerd moeten zijn, het is niet eerlijk. 4 oktober was de dag van het Eerste Groot Jeugdliterair Diner, georganiseerd door kinderboekhandel Woeste Willem uit Aalst. Met een kleine 50 mensen, uit het "kinderboekenvak" of gewoon mensen voor wie de "kinderboeken" een hobby zijn die een beetje uit de hand is gelopen, genoten we. Van babbels : een hele avond over boeken! (héérlijk!). En eten, ja, dat ook. Al gaan boeken en eten voor mij niet echt samen... (M'n complimenten! Het was erg lekker!) Zelf had ik heel sterk het gevoel dat ik ook hier thuishoorde: ik had de hele avond lang nooit het gevoel dat ik er niet bij hoorde.
Veel mensen bekeken me vreemd (maar dat is dan weer niet zo vreemd: ik zou eraan moeten gewend zijn): "Wat ga je doen"? Een Jeugdliterair Diner? Wa's da?"
Tot VOOR 4 oktober wist ik dat ook niet, maar het is zeker voor herhaling vatbaar.
Ik beslis om op 6 oktober, nu dus, niet te werken, en een beetje te bloggen voor de KJV-Gent blog. Ik moet nog links bij de boeken op de leeslijsten posten, en begin aan de prentenboeken. Ik tik tien à twintig zoektermen in, en mijn ogen worden groot. Zoveel moois! Ach, kinderboeken, het blijft een avontuur... Ik vind zowaar nog een kabouterverhaal voor onze nieuwe Hyve, over kabouters... Eentje van Tjibbe Veldkamp over Hotze, een voorzichtig kaboutertje in een saai boek...