vrijdag, juli 24, 2009

Help! Kinderen lezen Geronimo Stilton graag!


Is er nu een probleem?

Er is volgens mij niet echt iets om je zorgen over te maken. Als gepassioneerd jeugdboekenlezer weet ik nog goed met welke boeken ik zelf ben groot geworden, en ik zeg dat nu ook liever niet meer hardop. Maar toch: Geronimo Stilton is OVERAL en wordt aanzien als hét middel bij uitstek om graag te lezen: “er zijn nu boeken in huis bij mensen bij wie anders nooit een boek in huis zou komen” is een vaak gehoorde opmerking. “Als ze maar lezen”. En daar zit het probleem. Als opvoeder, ouder, familielid van je kind ligt hier een groot deel van je eigen verantwoordelijkheid: “de helpende volwassene” waarover Aidan Chambers het zo vol vuur heeft.

Autoriteit

Aidan Chambers is een autoriteit op het gebied van leesbevordering en leesplezier aanwakkeren bij kinderen, maar hij verliest ook de helpende volwassene niet uit het oog: deze mensen zijn namelijk redelijk cruciaal voor hem. Hij gaat ervan uit dat je als helpende volwassene je kind helpt zoeken naar boeken, en dat je niet “blijft steken” in een bepaald genre. (“De Leesomgeving” en “Vertel Eens” zijn twee absolute must-haves).

Snoep, boterhammen met choco en frietjes

Natuurlijk ben je als ouder wat mij betreft niet verplicht om even gepassioneerd te zijn door kinderboeken als ik wél ben, maar kennis van het jeugdboekenlandschap zou mogen. Zodat je als ouder niet OOK blijft steken in “waw, Geronimo Stilton is geweldig!” Want dat is NIET het geval. Geronimo Stilton en aanverwanten (Paul van Loon, Marc De Bel, Carry Slee, de Girls Only reeks van Clavis, …) zijn lekkere snoepjes. Maar laat je je kind een hele week snoepen, of zelfs maar de hele dag door, omdat je kind nu eenmaal graag snoept? Zet je hem/haar elke dag frietjes voor of spaghetti omdat kindlief daar nu eenmaal dol op is? Nee toch?

Volwassenen versus kinderen

Jawel, NATUURLIJK mag een volwassene graag een Geronimo Stilton-boek lezen ; toch is het net hier dat de schoen wringt: wanneer je ALLES wat het kind doet, als volwassene OOK gaat doen, om hip en trendy te zijn, om te scoren bij je kind, dan gaat er volgens mij iets mis. Het kind moet zich namelijk ferm willen afzetten tegen de “zeurende volwassene”. Als volwassene is het nodig om kinderen te begeleiden naar een volwassen leven, waarin (voor mij) boeken, goede boeken een (centrale) plaats krijgen. En jawel hoor: ook ik ben begonnen met kilo’s babysittersclubboekjes, die vroeger ook elke week leken te verschijnen, en te vinden waren tussen de groenten en het fruit in de supermarkt. De olijke tweeling? Ik ken Ellis en Thelma en hun tweelingbroertjes “De Lou-Lou” maar al te goed. En George, Julian, Dick, Annie en de hond Timmy? “De Vijf”? Count me in! In zekere zin herhaalt de geschiedenis zich volgens mij gewoon, maar bekijk ik dat nu gewoon net even anders. En maar goed ook.

Wat met de rol van de media?


Hier gaat het wat mij betreft pas echt grondig mis, de laatste jaren, dat is op z’n minst kwalijk te noemen. Je kan mij er echt niet van overtuigen dat er enkel – in chronologische volgorde, te starten bij de Boekenbeurs in Antwerpen, Sinterklaas / Sint-Maarten, Kerstmis en bij het begin van de zomervakantie massa’s kinderboeken verschijnen. Want enkel dàn, en dan moet je er vaak nog naar zoeken: hoewel - gewoonlijk op de achterste pagina van de boekenbijlage – heb je dan een kerkhofje met “signalementen” van kinderboeken. En dat is ruim onvoldoende wil je als ouder je weg vinden BUITEN Geronimo Stilton en zijn nevenfiguren om, want die worden in de boekhandel op je gestort. Je moet al bijna een abonnement nemen op de “Leeswelp” om iets over het jeugdboekenlandschap te weten te komen. (Vlabin-VBC, te vinden in de openbare bibliotheek). Of je kunt weblogs en websites raadplegen. Meer hierover aan het eind van dit stuk.

Wat kunnen kinderen dan lezen?

Ga samen op zoek naar boeken die zowel van ver als van dichtbij met “muizen” te maken hebben, lees Junglebook voor, of kijk voor mijn part zelfs naar de Disney versie van Kiplings boek, laat hen kennismaken met “De gelaarsde kat”, misschien pikken kinderen dan wel op dat “Het kasteel van Markies Kattebas” een allusie kan zijn op “De Markies van Carrabas” uit het sprookje, over een wel heel slimme sprekende kat… Ook websites rond kinder- en jeugdliteratuur kunnen nuttig zijn…

Een lijstje met muizen, dichtbij over veraf…

Despereaux / Kate DiCamillo en Philip Hopman (ook verfilmd):
Kan dat, een muis die verliefd wordt op een prinses?

Ontplof! / Katharina Van Cauteren
Is deze muis wel een echte muis?

Man en muis / Paul Biegel
Een boek over een muizenplaag bij een oude alleenstaande man, die dankzij zijn Apple-computer en computermuis “Almachtig” toch aan het leven deelneemt.
(deze boeken hebben in de bibliotheekcatalogus het label 9+

De Gelaarsde kat / Perrault
Over een wel heel slimme kat…

Junglebook/ Rudyard Kipling (ook verfilmd door Disney)
Over het mensenkind dat wordt grootgebracht in de wildernis…

De GVR / Roald Dahl
Dit heerschap heeft zulke grote oren dat hij de muizen hoort rondhollen!

De Heksen / Roald Dahl
Heksen kunnen mensen in muizen omtoveren! Berg je!

*De Leesomgeving / Aidan Chambers
*Vertel Eens / Aidan Chambers
*Leeskracht! : Een gids over literaire competentie op school

Enkele websites voor het zoeken naar boeken…

Villa Kakelbont

met boekentips, een bibliotheek waarin je opzoek kunt naar boeken, auteursportretten en nieuws uit jeugdboekenland.

Pluizuit

Zes mensen pluizen voor jou jeugdboeken uit. Een must!

Vertel Eens

Een weblog over kinderboeken en alles wat daarmee te maken heeft. Omdat we ze graag lezen, er graag over praten, er graag over schrijven. Omdat we het gesprek over (kinder)literatuur zinvol, boeiend, verrijkend vinden. We, dat zijn elf lezers met heel verschillende achtergronden en invalshoeken, maar alvast één gemeenschappelijke passie. Die we graag met elkaar én met jou delen. Lees je mee?

Leesplein

Site onderverdeeld in luikjes, van peuterplein tot jeugdboekenplein: je zegt het maar!

JipJip

weblog van Richard Thiel over kinderboeken, met een nieuwshoek en signalementen van nieuwe boeken. Daarnaast meer, veel meer!

nog zoekhulp

donderdag, juli 16, 2009

Een schouwvliegje*

Ik vind de nieuwe Vlaamse minister van Cultuur maar niks. Wanneer krijgen we nu eindelijk eens een Vlaams Minister die WEET wat "cultuur" inhoudt, zonder steeds maar bij kermiskoersen en de Ronde van Frankrijk uit te moeten komen? Dat is namelijk geen cultuur, dat is sport. Zomaar - op televisie dan nog - verkondigen dat je niet meer weet wat het laatste boek is dat je las: wraakroepend vind ik het. Doe als gepassioneerde mens maar rustig verder met kinder- en jeugdliteratuur, laat je de zinsneden als "ach, als ze maar lezen, al zijn het kilo's Geronimo Stilton: ze lezen dan toch?" welgevallen en ga toch stug door.
Wees fan van iedereen die fijne boeken schrijft, zoals ik de laatste dagen bij mezelve opmerk. (ik draag Erwin Mortier al jaaaaren een erg warm hart toe: wat kan die mens schrijven!) Vind niet dat "Cultuur" of "Theater" een luxeproduct is. Want dat is het NIET. Sla er gerust de cultuurbrochures van de culturele centra op na: wat een fijn seizoen wordt het! En dan vergeet ik de boekenbeurs nog. (Maar maak daar lijstjes en haast je dan naar de boekhandel: dat is rustiger shoppen dan.)Cultuur is elitair? En dan?
Cultuur, daar horen goeie kinder- en jeugdboeken bij? Graag!
Goeie kinder- en jeugdboeken doen veel:
*ze kunnen een goed verhaal bevatten*knap in elkaar zitten*(liefst deze twee samen)*je naar een andere wereld voeren.
*je naar adem doen happen.
*je laten wakker liggen. (echt hoor!)
*je doen LEVEN.

*Met dank aan Erwin Mortier: zou ik "schouwvliegje" in het woordenboek krijgen?

zondag, juli 05, 2009

ik zomer, jij zomert, wij zomeren...

ik bundel, wij bundelen, zij bundelen
ik lees, wij lezen, zij worden voorgelezen!

Zou het zomervakantie zijn, en zouden er daarom zoveel verhalenbundels verschijnen? Ik zag er laatst zelfs eentje ("Als engelen de grond raken")waarin drie boeken van Gerda Van Erkel gebundeld werden ("Engel in rood", "Ik kom je halen" en "Mijn zoute zoen". Of eentje van Marc De Bel, gelukkig wel met drie érg goeie verhalen over de Boeboeks, niet toevallig ouder werk waaronder "Soezie Boebie" en "De pilletjes van Opa Kakadoris".

De laatste tijd val ik blijkbaar ook voor Rindert Kromhout, en eigenlijk heeft de man mij nog niet teleurgesteld: ik las laatst "Igor, beer in nood" opnieuw, en werd van mijn sokken geblazen door "Alle maskers af", naar mijn gevoel een verhaal waarin niets is wat het lijkt, of waarin niemand is wie hij lijkt. Ook: "Het grote boek van Meester Max", waarin veel, veel verhalen over Meester Max' kleutermonsters zijn samengebracht. Het laatste boek bij de bundels is "Grote Helden" ook van Kromhout, waarin verhalen over Kleine Ezel, Merel en Meester Max zijn terug te vinden. En verhalen van Bil en Wil. Naar dit boek ben ik nog benieuwd, en da's er zowaar eentje in full color en op van dat prettig bijna glanzend papier. Jaja. Wat zou een mens doen zonder boeken? Helemaal niks. Ook niet wanneer het te warm is onder een lezende mens' schedeldak, want dan leest ie alle Harry Potter boeken opnieuw, boeken vol vriendschap, vijandschap en magie.

U wilt NOG iets anders? Dan beveel ik u van harte en met veel graagte de Robin-bundels en verhalen van Sjoerd Kuyper aan! Van "Robin is verliefd" is trouwens een compleet luisterboek gemaakt ook, voor wie geen zin heeft in letters, maar wel in geluid...

Een zoen voor een Dominee

Jawel jawel. Of een maaltijd met spekjes. Of een uitdrukking meer of minder. Fijn dat er nog mensen zijn die gezond gek blijken te zijn. Of meewerken aan Sesamstraat!
http://www.vk.tv/volkskrant.nl/flash/vk_main.swf?c=1205675

vrijdag, juli 03, 2009

Twee meisjes / Siska Goeminne ; Anne Westerduin

De titel zegt alles, maar omdat de titel alles zegt, is dit boek in geen geval een slecht boek. Het is prachtig. Het boek begint VOOR de titelpagina. Met een tekst die Toke omschrijft, hoe ze is, en hoe ze geboren werd. Het boek eindigt met een zelfde rode bladzijde, met hoe Ot ontstond, en stierf. Hierdoor blijft de lezer absoluut niet met een triest gevoel achter: een triest gevoel dat dit boek uit is. Wat je krijgt is een poëtische vertelling, en een terugkijk op twee levens, die heel lang geleden begonnen. En zijn doorgegaan, en hoe twee meisjes oud werden. De ene (Toke) in een huis. En Ot in een bejaardentehuis. Waar ze zich niet thuisvoelt. De lezer wordt meegenomen: soms aan de hand van foto’s die Toke en Ot bekijken, elk afzonderlijk van elkaar. (Zonder afbeeldingen) De tekeningen zijn vegen op papier ; ze passen goed bij dit verhaal van “net genoeg”. Uitdrukkingen zijn niet zo te zien, maar ze zijn een mooie begeleiding bij een boek dat in elke vorm van de taal klopt. De flashbacks gaan terug naar vroeger, hoe Ot en Toke elkaar leerden kennen, en hoe verschillend ze zijn: Toke wild en springerig, en Ot stil en teruggetrokken. En dat is zo gebleven. Maar Ot verhuisde, en Toke mist haar. Wanneer ze elkaar na een hele lange tijd terugzien, is de (h)erkenning groot. Toke wil dat Ot bij haar komt wonen, dan is ze niet meer zo alleen. Ot vertelt Toke dat ze bang is om te sterven, ze is immers ziek. Samen, op een bankje gezeten, glijdt dit verhaal uit. Zonder sterfgeval, maar je voelt als lezer elke vezel van deze met liefde geschetste personages. Je merkt dat Ot wel eens biseksueel zou kunnen zijn: “af en toe werd ze verliefd op een vrouw. En enkele jaren ging het goed met een man”. Maar dit doet verder niets ter zake in dit tedere, gevoelige verhaal zonder grote dramatiek. Ot en Toke zijn er voor elkaar, ze vullen elkaar perfect aan: de stille Ot, en de springerige Toke. Ze houden van elkaar, en respecteren de tekorten van de ander. Een parel.Twee meisjes / Siska Goeminne ; illustraties Anne Westerduin.- Hasselt : Afijn, 2006.- 63 p.: ill.- ISBN: 90 5933 086 2 – 978 90 5933 086 3

denkt u ook spontaan hieraan, wanneer u dit boek gelezen hebt?

woensdag, juli 01, 2009

Het mag zo stilletjesaan even ophouden...

... dit is het enige dat ik daar vandaag over las, en ook deze keer schrik ik behoorlijk, ook al heb ik enkel "Bezoek van Mister P". gelezen van haar.