Komt wel goed / Rudie Verbunt

"Komt wel goed", het debuut van de Nederlandse auteur Rudie Verbunt, komt wat mij betreft traag op gang. Het boek is ontzettend nuchter van toon, ook al gebeuren er erge dingen.

Als ik het boek in steekwoorden zou benoemen trek ik de kaartjes cool, leuk en verrassend.

Hoofdpersonage is Ben, die op een dag wakker wordt in het ziekenhuis, nadat hij op de vuist ging met twee jongens die hem hebben aangevallen.

Zijn leven is na deze gebeurtenis nog steeds een puinhoop: Ben gaat niet meer naar school, maar woont nog wel in een studentenkamer. Om zijn kamer te kunnen betalen, werkt hij in een kleine bisocoop, die ook nog eens op de rand van het faillissement staat. En wie is de geheimzinnige Micky?

Ik voelde me als lezer een beetje een  figurant in dit boek. Het is volgens de achterflap een filmisch verhaal, en dat klopt helemaal: het verhaal is opgebouwd uit sequenties en scenes, die allemaal benoemd worden: thuis, waar Ben nog een zusje van twaalf, Tessa, heeft en mama en papa. Of er is het bed, en de avond. Of het feest in the middle of fucking nowhere, waar Micky Ben mee naartoe neemt, om hem te leren wat opener te zijn. Behalve me ziek drinken, zou ik me met haar op de fuif wel thuisvoelen, geloof ik.

Het verhaal speelt zich verder af thuis, op de bus, op de trein, op de fuif, ... overal waar Ben zich begeeft. Maar niet in het buitenland. Eerder in en rond zijn huis, zijn studentenkamer, en de buurt waar Micky woont.

Hoe langer ik las, hoe fijner ik de verteltoon, die redelijk droog is en wat mij betreft ook niet al te humoristisch, en zéker nooit melig, vond. Nu ik er zo over nadenk: het boek is zelfs wat de titel betreft af. Hoe dat komt, laat ik u graag zelf ontdekken!

Het duurt wel even voor je aan de grote nuchterheid van dit boek gewend bent. Als jij graag liever wat meer emoties beschreven ziet, is dit geen boek voor jou: Die staan namelijk nogal tussen de regels geschreven.

Door de opbouw van dit boek, dat zoals reeds gezegd, bestaat uit sequenties en scenes die allemaal ook als hoofdstuk benoemd worden, kun je uitstekend volgen waar we Ben en de zijnen zich bevinden, en dat is wel nodig om dit boek goed te kunnen volgen. Ze zijn met niet zoveel: Ben is nogal een eenzaat. goed dat Micky hem weet mee te trekken - verder nog Soloo, die bij hem in de buurt woont en uit Polen komt, en mama en papa, en Leo, de baas van de bioscoop waar Ben werkt.  Alleen is het wel aan jou om niet over deze niet onbelangrijke details heen te lezen.

Als jij graag films kijkt, en graag heel gedetailleerd weet waar iets zich afspeelt, dan is dit boek voor jou. Of als je houdt van geen al te melige liefde. Of het belangrijk vindt dat mensen er voor je zijn. Dan is dit boek ook zeker wat voor jou. Ideaal gezien ben je een lezer van rond de 14, 15 jaar.

Komt wel goed / Rudie Verbunt.- Hasselt : Clavis, 2022.- 240p.- ISBN 978 90 448 4664 5

Op weg naar Kerst, mét boeken (5)

Vraag 5 van de adventskalender is: "Wat is jouw favoriete boekverfilming?"

Hm. Zonder dat ik moet nadenken: de boekverfilmingen van de Harry Potterboeken. Dat vond ik van in het begin. Je moet het als auteur maar doen: personages creëren die wanneer je ze in een film ziet, een keer NIET teleurstellen, omdat je ze je anders had voorgesteld. "Een toverdrankmeester met zwarte ogen en vettig haar tot op de schouders", ok, daar kan je je een gezicht bij fantaseren, maar eerlijk: professor Sneep zag er in de boeken voor mij net zo uit als ie er in de films uit zag. Het helpt misschien ook wel dat ik een boon heb voor slechteriken. :-)

Als ik wél ga nadenken kan ik "De helaasheid der dingen" van Felix Van Groeningen - naar het boek van Dimitri Verhulst noemen. Gilda De Bal heeft een hartsverscheurend mooie rol, en Koen De Graeve is subliem als de vader van het hoofdpersonage in de film.

Veel vaker heb ik gezonde angst als ik zie welke boeken men wilde gaan verfilmen, en valt het resultaat buiten verwachtingen toch goed mee, zoals "Sprakeloos" naar het boek van Tom Lanoye. Omdat de film het perspectief omdraait, en kijkt vanuit een schrijver die niet goed weet wat hij nu moet, nu zijn moeder zo aftakelt. In het boek ligt de focus meer op herinneringen aan een moeder, en wordt er ook meer verteld vanuit dit personage. Je kunt in de film zelfs dansen op een toilet, en dat kan heel erg schrijnend mooi worden weergegeven.

Theaterstuk geboekt!

Pop, Kat en Twijfel zijn drie vrienden. Pop danst graag, Twijfel stottert en speelt trompet. En Kat? Kat zit in de zetel, en zou het liefst willen dat het leven één grote fantasie is, die ze dan kan vertellen. Ze komen uit dezelfde speelgoedwinkel. Nu zijn ze weer samen, en ze mijmeren. Over stotteren, over het feit dat “mama en papa” gemaakt zijn om te stotteren. Zie daar het taalplezier van Josse De Pauw, waar ook deze lezer van snoept.

Tussendoor is er oorlog, die in het boek “een ruzietje” wordt genoemd, dat niet eens zo erg is.
Josse De Pauw schreef “Zetelkat” in 1998 voor theater. In 2005 nam hij dit verhaal op in zijn bundel “Werk”.

In 2015 sprak het verhaal ook Trui Chielens aan, die eerder al het boek van Mieke Versyp “Hoe ik het kopbeest versloeg” van illustraties voorzag.

“Zetelkat” is enigszins de theatervoorstelling gebleven die ze was toen Tine Reymer, Wouter Hendrickx en Dimitri Leue ze speelde in 1998.

Dat dit geen belemmering vormt om het verhaal in boekvorm te lezen, heeft zeker te maken met de krachtige illustraties van Trui Chielens. Op de illustraties schrijft ze in sierlijke letters soms wat op de vorige bladzijde gedrukt is. Deze sierlijke letters geven aan de illustraties een zekere lichtheid, maar ze vragen van de lezer dat ook de illustraties bekeken worden. De illustraties doen denken aan de jaren ’50 van de vorige eeuw, toen porseleinen poppen de kasten bij oma bevolkten.

Maar ze komen ook terecht in een oorlog, die buiten woedt, maar die Pop, Kat en Twijfel liefst niet horen. Dus vertelt Kat. Dat doet ze namelijk het liefst.

Dat theaterliteratuur anders leest dan “andere” literatuur is geen belemmering. Het is weer eens iets helemaal anders, en de dubbele bodem (oorlog, jezelf zijn, twijfelen, doen wat je moet doen, of wil doen) maken dit boek af.

Het boek bevat relatief weinig tekst, er wordt gebruikgemaakt van tussenbladen die de hoofdstuknummers weergeven, en “tussenin” de lezer de weg wijzen.

Zetelkat / Josse De Pauw ; Trui Chielens.- Amsterdam : Querido, 2015.- 112p.: ill.- ISBN: 978 90 4511 832 1 - 14+

Literaire performance "Belgische Fabels" met cellist Lode Vercampt in GC Papeblok, Tervuren, 04/10/2014

 ‘Adam geeft de literatuur terug aan haar mondelinge oorsprong… Messcherp, satirisch, zoals de betere stand-up comedian, bijbels, duivels, melancholisch, romantisch.  De tekeningen van Klaas Verplancke versterken nog de sfeer van de surrealistische maar glasheldere verbeelding in dit boek. (Frank Hellemans – Knack)

‘Met zijn boekenreeks ‘Confidenties aan een Ezelsoor’ baande Frank Adam zich eerder al een weg buiten de literaire middenmoot. Grappig, recht voor de raap, sprankelend, snedig maar bijwijlen bloedserieus.  Zoals een verlichtingsfilosoof probeert Adam de lach aan de rede te koppelen. De illustraties van Klaas Verplancke vullen de Belgische bespiegelingen perfect aan.’  (Cutting Edge)

‘Bijzondere verhalen doorspekt met subtiele humor, satire, politieke aanklacht…  Adam en Verplancke verdienen over een paar eeuwen zeker en vast ook hun plekje in de literaire geschiedenisboeken over fabels. Of een uitgebreidere Wikipediapagina.‘ (BILL/CJP)

‘Best geschikt als alternatief voor een paar avonden stand-upcomedy, maar dan beter.  Een mooi ogend boek, prachtige schetsen en tekeningen, intellectuele satire en overrompelende doordenkertjes.  Puur leesgenot.  (Humanistisch Vrijzinnige Vereniging)

Archief 2010: "Liefdesfabels" op de planken...

 

Met cellist Lode Vercampt brengt Frank Adam zijn "Liefdesfabels":

-Op zaterdag 13 februari in Roeselare op Liefde@romantiek: om 14.00

en 15.00 u in de renaissancezaal van verzekeringskantoor Priem

en om 18.00 u in boekhandel De Zondvloed... (www.roeselare.be, www.dezondvloed.be).

-Als mini-luisterspel in een Boulevard d’Amour-installatie van Klaas Verplancke op 13/14 februari (Zeedijk-Knokke), samen met Klara-presentatrice Greet Samyn.

-Op maandag 1 maart om 20.00 u op Departuur 2010: literair-muzikaal evenement van de Vlaamse Geschiedkundige Kring en Filologica, faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Blandijnberg, Gent.

-Op woensdag 3 maart om 20.00 u in het Kumulus-theater in Maastricht (Nl). ‘Erotische Fabels en verhalen door Frank Adam & Kristien Hemmerechts. (reserveren: 043 388 53 88, info www.sg.unimaas.nl)

-Op maandag 29 maart om 20,00 in kunstencentrum De Werf, op de boekpresentatie van ‘Liefdesfabels’.

-Op donderdag 8 april in boekhandel De Zondvloed in Mechelen (www.dezondvloed.be)

Op zaterdag 10 april wordt Frank Adam geïnterviewd in de gloednieuwe Standaard Boekhandel Kortrijk door VRT-anchorman Freek Braeckman.

De muziektheatervoorstelling Erotische Fabels (prod. De Werf-Brugge) van Frank Adam, Johan De Smet, Rik Teunis en ‘Les Voix Erotiques de la Belgique’ is op tournee tot 13 maart. Info & speellijst www.dewerf.be).

"Erotische fabels" als muziektheatervoorstelling /radioluisterspel, CD

‘Erotische fabels’

Muziektheatervoorstelling/radioluisterspel/cd

Kunstencentrum De Werf Brugge/Klara (2008-2010)

Auteur-theatermaker Frank Adam

componist Johan De Smet

theatermaker Rik Teunis

Een mis vol onkuisheid. Een roesopwekkend muziekritueel in de geest van de Decamerone en de Canterbury Tales, in een regie waar het testosteron afspat. Briljant getoonzet, vocaal onberispelijk.

Zonder ironie, maar schalks breit Adam zijn verhalen aan elkaar. Steeds neigend naar het scabreuze, met nauwelijks verholen pret in het stoute. Adam brengt niet alleen een confidentie, hij doet het met veel zelf-confidentie. (De Standaard).

‘Een eredienst van de erotiek, betoverend, spannend, hilarisch. Mooi vertolkt door Les Voix Erotiques de la Belgique. Frank Adam peroreert, heel betoverend als altijd, over de retorica erotica. Puik en gedurfd werk dat soms bewust de schreef opzocht om ons te dwingen op een nieuwe manier naar de oude erotiek te kijken.

(Bart Stouten, De tuin van Eden, Klara)

‘Met muzikant Johan De Smet en vormgever Rik Teunis trof Frank Adam eerder al raak met Confidenties aan een ezelsoor en Erotische fabels:

broeierige literaire trips vol hartzeer, liefdesgeil en feeërieke bezwering. ‘Liefde voor het woord’ is iets wat je in het podiumwerk van Adam ook onder de gordel voelt.’ (De Standaard)

‘Een moderne fabel waarin Adam met analytische precisie de menselijke aard scalpeert, zonder pijn maar met veel humor. Geniet ook van de cd met de golvende taal van een welbespraakte Adam. Wij waren bovendien erg onder de indruk van de muziek.’ (Knack Weekend)

‘Adam is, als auteur en verteller, een kei in van emotie en spanning bulkende verhalen verzinnen’ (Knack)

Het doel was : een mooi boek schrijven en een schitterende voorstelling neerzetten. Opdracht glansrijk volbracht.

De voorstelling is ook veel grappiger (dan het boek), vooral omdat Adam dat ook wilde: zijn gestiek, zijn motoriek, zijn uitspraak van de verschillende talen (Frans, Duits en Nederlands) smeken haast om een schaterlach.

Erotische fabels is een voorstelling die zó goed is dat ik ze nog enkele keren zou willen zien. (Moon Art Gallery)

De West-Vlaming stond als volleerde crooner het publiek te lijf en kreeg het al snel op zijn hand. Qua volksheid en spitsheid kan ‘Erotische fabels’ wedijveren met ‘The Canterbury tales’ (Cutting edge)

Confidenties aan een ezelsoor: Literaire preformance

 

Auteur-theatermaker Frank Adam
componist Johan De Smet
theatermaker Rik Teunis
(Kunstencentrum De Werf, 2005-2008)

‘Vol humor en tristesse. Existentieel, ietwat scabreus, melancholisch ook. En perfect in balans. Het lijkt alsof Frank Adam als performer geboren is.’ (De Morgen, ****)

‘Een voorstelling even mooi, precieus en pittig als die fabels in het boek. Frank Adam is een fantastische verteller.’ (Radio 1)

‘Een uitzonderlijke en inslaande productie, een hoogst originele combinatie van ontspanning en inhoud, van tekst en muziek, van horen en herkennen.’ (Theatermaggezien)

‘Frank Adam is de laatste jaren aan een heuse opmars begonnen. Terecht, want de man verstaat de kunst om op grappige, intelligente en relativerende manier over de condition humaine te vertellen zonder daarbij in de val van het al te moraliserende of melodramatische te vallen. Het maakt van deze unieke biechtverhalen een onweerstaanbaar en meesterlijk allegaartje van muziek en tekst, van heerlijk stoute humor mét kritische noot.’ (Zone 03)

De Confidenties op de planken

EROTISCHE FABELS (2010)

tekst en spel: Frank Adam

muziek: Johan De Smet

muzikale leiding: Edwig Abrath

uitvoering

Johan De Smet: keyboards en zang

Edwig Abrath: keyboards en zang

Les Voix Erotiques de la Belgique

An Anthonis: zang en klarinet

Britt Van Alsenoy: zang

Birgit Langenhuysen: zang

regie: Rik Teunis

dramaturgie: Johan De Smet

vormgeving en techniek:

Fabrice Commeyne

Nico Vanderostyne

Een mis vol onkuisheid.

Een roesopwekkend muziekritueel in de geest van de Decamerone en de Canterbury Tales, in een regie waar het testosteron afspat. Briljant getoonzet en vocaal onberispelijk.

Zonder ironie, maar schalks breit Adam zijn verhalen aan elkaar. Steeds neigend naar het scabreuze, met nauwelijks verholen pret in het stoute.

In opdracht van De Morgen schreef Frank Adam een reeks erotische fabels, ook nu weer geïllustreerd door Klaas Verplancke en intussen verschenen als Boek Drie van Adams literaire cyclus Confidenties aan een ezelsoor. Met deze alom geprezen Vlaamse Kamasutra stapte de auteur-theatermaker opnieuw de scène op.

Door Adams geweldige vertelexpressie werken zijn filosofische bespiegelingen, erotische tips en haarscherpe close-ups even beklijvend en hilarisch als zijn spannende fabels zelf.

Op scène zien we Adam als hogepriester van de erotiek die zijn toehoorders niet alleen wil prikkelen maar hen ook wil inwijden in de tuin der lusten, een parodie van de seksgoeroe.

De ironie in Adams contes philosophiques is nooit ver weg, maar echt vrijblijvend zijn ze nooit. Ook al worden de erotische rekwisieten en de seksstandjes bij naam genoemd, toch weet Adam dat de retorica erotica alle vormen van penetratie overtreft. ,,Geen doeltreffender en geen hygiënischer glijmiddel dan de welsprekendheid.’’

Het zinnenprikkelende concept van Rik Teunis en de lustopwekkende muziek van Johan De Smet slepen de toeschouwer mee in een erotisch continuüm. De vocale verleidingskunsten van Les Voix Erotiques de la Belgique, drie begeerlijke muzen, houden hem tijdens de nacht uit zijn slaap.

Na de voorstelling kunnen de erotische fabels van Frank Adam verder worden verkend aan de hand van het boek en kunnen de getekende erotische rebussen van Klaas Verplancke worden ontcijferd in de foyer.

Speellijst:

januari

do 28 20:30 Brugge (De Werf) 050 33 05 29

vr 29 20:15 Avelgem (GC Spikkerelle) 056 65 30 90

za 30 20:00 Aarschot (CC ’t Gasthuis) 016 56 48 24

februari

vr 12 20:30 Tervuren (Gemeenschapscentrum) 02 769 20 92

maart

za 06 20:00 Middelkerke (De Branding) 059 31 95 53

vr 12 20:00 Bredene (MEC Staf Versluys ) 059 56 19 65

za 13 20:30 Brugge (De Werf) 050 33 05 29

Showbizzkiss / Do van Ranst ; Maarten Van Hove

Maarten is dertien als hij onverwacht (-aldus de achterflap-) de hoofdrol krijgt in de musical “Pinokkio”.  Hij heeft een heerlijke tijd in de spotlights, maar driejaar later wil Maarten toch liever niet meer aan die rol herinnerd worden.

Dat Do Van Ranst dit tiende Slashboek schreef, hoeft geen verrassing te zijn.  Behalve een érg goed auteur, van boeken voor jonge mensen van pakweg 8 tot 88, is hij ook theatermens.    Voor kinderen richtte hij samen met anderen de theatergroep” KinderkunstVEEG!” op, en voor jongeren “Overstekend Wild”.  Wanneer je dit allemaal weet, weet je dat “Showbizzkiss” Van Ranst op het lijf geschreven is.  “Zijn jongere” is Maarten Van Hove.  Hij vertelde Do zijn verhaal, over hoe hij na drie jaar liever niet meer aan “Pinokkio” wil herinnerd worden.

Maarten geniet heel erg van alles wat er bij zo’n musical komt kijken, maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn.  Want bij de audities moeten bijvoorbeeld altijd mensen afvallen, voor je uiteindelijk tot de definitieve cast komt.  En hoe je ook tegen elkaar zegt dat je elkaar zult mailen, bellen, dat je contact zult houden, dat gebeurt niet.

Gelukkig kan hij met zijn twijfels en zijn vragen wel steeds terecht bij zijn ouders, en schetst Van Ranst een warme familie.  Niet dat het boek aaneen hangt van de twijfels waarmee Maarten wel zal worstelen; “Showbizzkiss” is een warm boek met heel veel humor, en vervelende broers: Pieter, Maartens oudste broer, en Wannes.  Papa en mama, en opa!  Opa, aan wie Maarten alles te danken heeft, en dat beseft hij heel goed.  Maar soms zou hij willen dat opa zich NIET zoveel zou bemoeien met zijn leven: zeker niet wanneer hij liever nooit meer toneelspeelt.  Laten we zeggen dat opa een “nogal enthousiaste mens” is.  Zijn broers zouden trouwens ook liever willen dat Maarten een beetje gewoon zou willen doen, en het lijkt alsof ze hem Pinokkio niet gunnen.  Maar of dat zo is?  Dat kunt u tussen de regels lezen.

In de klas gaat het echter minder goed.  Zelfs door leerkrachten wordt met Maartens rol in “Pinokkio” gelachen, en zij laten niet na om steeds te zeggen dat Maarten er niet aan moet denken dat hij bij hen een voorkeursbehandeling zal krijgen omdat hij een ster is.   

En ook de liefde ontbreekt niet in “Showbizzkiss”: Maarten leert Charlotte kennen bij de musical, en er groeit iets moois tussen hen.  Maar ook hier blijft drie jaar later nog weinig van over…  Dat is een erg krachtig gegeven: mensen veranderen, en drie jaar is een erg lange tijd.   Zeker als je – na een lange periode bijna elke dag samen geweest te zijn – elkaar haast niet meer ziet als het musicalavontuur is afgelopen.

“Showbizzkiss” wordt in verschillende vertelstandpunten verteld.  Cursief lees je wat Maarten maffe, leuke, en minder leuke dingen vindt aan het hele musicalgebeuren.  Elementen uit Maartens leven NA de musical worden afgewisseld met elementen tijdens de musical.  Meestal gebeurt dit wanneer Van Ranst de lezer meegeeft dat Maarten aan deze of gene dag terugdenkt, en meteen zit je weer in het musicalgebeuren.

“Showbizzkiss” is weer een bewijs dat Do Van Ranst van heel veel markten thuis is, en met veel verschillende thema’s aan de slag kan, voor heel uiteenlopende leeftijden.

Showbizzkiss / Do Van Ranst, Maarten Van Hove (med).- Amsterdam : Querido, 2011.- (Slash).- ISBN 978 90 451 1238 1 - 13+

313: misschien wisten zij alles

Willy Thomas en Benjamin Verdonck, naar het boek van Toon Tellegen, in Het Paleis, zondag 12 december 2004

"Kan kunst de wereld redden"?

Het antwoord op deze vraag, als je bovenstaande voorstelling hebt gezien, luidt volmondig: JA! En geen klein beetje. De "Tellegenbijbel" heeft het al helemaal, en het is gewoon subliem wat Verdonck en Thomas ermee aanvangen. Heerlijk. Sommige dingen of elementen komen NIKS bij de verhaaltjes doen, maar ze doen je wel van je stoel rollen van het lachen. Zoals de "dans met de kopjes", waarbij een van de acteurs aan een touwtje trekt, waardoor de kopjes, die omgedraaid op de scene staan, aan het dansen gaan, en af en toe stukvallen. Jaja.
Of de briefjes die door de dieren geschreven worden, die door de zaal "letterlijk" komen aanwaaien. Heerlijk.
Bij het binnenkomen in de "serre"-gang, in de kelder, daarna naar het zevende verdiep lopend, ruik je de cake al, die Verdonck en Thomas voor je bakken. Het zingt, het vertedert, het zindert na, het leert je: "tiens, dat boek is ECHT wel dikker dan ik dacht! Ik ben een paar verhaaltjes tegengekomen tijdens de voorstelling, waar ik nog nooit aan toegekomen was, zoals dat van de zandvlieg, die voor haar verjaardag een briefje naar alle dieren schrijft, en daarop naar een "suikerkorreltje" vraagt" en verder niks. Niemand mag aankloppen, niemand mag blijven staan wachten, de dieren moeten alleen dat suikerkorreltje voor de deur leggen, zodat er een berg ontstaat, en waar de zandvlieg heel erg blij mee is, wanneer ze in bed kruipt. Ze fluistert van onder de dekens: "dankjulliewel"... Super.
Het verlekkerd zijn op chocolade en taart met nootjes... Ach, ik kan nog UUUREN doorgaan!
Hier kun je de boekbespreking lezen.

Confidenties aan een ezelsoor

door Frank Adam * Johan De Smet * Rik Teunis
een productie van De Werf, Brugge.
Cultureel Centrum Berchem, donderdag 25 januari 2007

Sommige mensen keken vreemd naar me, toen ik op 3 juni 2006 de ticketbeurs (of wat daarvoor moest doorgaan) van CCBE bezocht, en daar tickets kocht voor januari 2007; respectievelijk voor “Jot” op 14 januari, en voor “Confidenties aan een ezelsoor” van Frank Adam. Het eerste “Confidenties” boek staat in mijn kast trots te blinken, en goed te zijn. De voorstelling “Confidenties aan een ezelsoor”, en “ezelsliederen”, vertelt 5 van deze confidenties, aangevuld met wat de auteur “ezelsliederen” noemt. Wat een sfeer! Het is wonderbaarlijk welke klanken er uit een sythesiser kunnen getoverd worden. En laat deze klanken dan nog wonderwel bij de vertellingen passen. Waar ik persoonlijk heel erg allergisch voor ben, is dat de muziek de verhalen overstemd, wat de laatste tijd wel eens wilde voorvallen. Zo niet hier. Wanneer er verteld moet worden op muziek, is de muziek aanwezig, maar nooit overdadig. Anders dan wanneer de verteller moet proberen om boven de muziek uit te komen. De muziek is echter weleens hard, maar dat is dan om een effect van chaos mee te geven. Alles dient, en vult elkaar aan.
Ik wist trouwens helemaal niet zo dat Frank Adam ook ECHT kan zingen, en hij doet dat met verve! Is dit wat ze een “multi-talent” noemen? De verhalen komen echt tot leven, door de manier van vertellen, dialect (de West-Vlaamse os, bijvoorbeeld, die aan de ezel bekent dat hij in “de woestinne” maar één vriend heeft: God. Af en toe zegt God “Papa” tegen de os.) Maar ach, deze voorstelling IS nauwelijks te beschrijven. Alles is zeer visueel, ook al ontbreken de prenten van Klaas Verplancke hier, die hij bij “Confidenties aan een ezelsoor” te boek, maakt. (Het tweede boek is er intussen ook. Hoera!). Toch: ik miste de tekeningen geen ogenblik, en dat is erg sterk, want in het boek vullen tekst en prent elkaar op heel aparte wijze aan. Vertellen de prenten wat niet in de tekst staat, en soms ook wel. De manier HOE Adam zijn ezel en zijn passanten in beeld brengt met woord en zang, het is haast magisch. Voor wie de voorstelling niet zag (en ik was dat helaas helemaal vergeten, de avond zelve, dom dom! – is er de CD “Confidenties aan een ezelsoor”. Ik denk dat ik op gepaste tijd nog wel eens van deze schitterende voorstelling wil genieten. Denk niet dat ik iets mis door Frank Adam niet te zien, en ook dat is sterk: je HOEFT niet te zien wat er gebeurd, ook als toeschouwer is er aan “Confidenties” op de planken de kracht van je eigen verbeelding. Heerlijk!

Jot / zondag 14 januari 2007

Door TG De Schemering -naar het boek van Klaas Verplancke. Met Eric Van Thillo, Hanne Deneire en Eric Raeves. In het Cultureel Centrum van Berchem

Jot beweegt niet. Hij denkt na, terwijl hij in het gras op zijn rug ligt. Straks is er in zijn overvolle hoofd geen plaats meer! Hij wil iets uitvinden. Iets wat niet bestaat, en waarvan de mensen zullen roepen: ah! En oh! Kan Jot zoiets maken?
Hierrond draait het boek van Klaas Verplancke. En dus ook het stuk dat “vrij bewerkt” werd. Het is prachtig. Verwacht geen gemakkelijk hap slik werk. Je moet er je hoofd bij houden. Wat je te zien krijgt: het nadenken van Jot. Ja. Ik denk dat ik het zo goed omschrijf. Jot danst, en soms beweegt hij helemaal niet. En soms is hij blij met hetgeen hij uitvindt, maar is een ander dat niet. Dat krijg je dan te zien op een scherm: DE BOOM IN MET JE LETTER, JOT, danst dan letter per letter over het scherm. Je krijgt een spel van kleurige schaduwen, of schaduwvormen van wat Jot zou kunnen uitvinden: een telegeleide omeletschotel, of een ijsbolletjesmachine. Maar ijs raakt op. Mensen gaan er aan likken.
Je krijgt beelden te zien, die enigszins “eng” te noemen zijn. Twee ogen die dicht zijn, en dan lijkt het of je naar een dood gezicht aan het kijken bent. Tot die ogen opengaan, en rond beginnen te kijken, naar alle kanten. Dan komen die dichte ogen tot leven, en is het niet eng meer. Grote gezichten, tekeningen. En dan, dan kruipt Jot op een toren, en zit hij heel dicht bij de sterren, te wuiven naar de mensen onder hem. Maar niemand ziet hem: hij zit te hoog, dichtbij de maan. Nacht, na dag, na nacht, na dag. Jot verveelt zich, en plukt aan de sterren rondom hem. Jot komt naar beneden, en hij hoort ah’s en oh’s. De sterren regenen uit de hemel, en niemand weet wie die sterrenregen veroorzaakte. Zo is het goed, denkt Jot.
Heel mooie, heel vrije bewerking van het boek. Maar het is daarom helemaal niet slecht. Je merkt dat Jot voor inspiratie zorgde, en dat de mensen van TG De Schemering er hun ding mee deden. Zonder het boek oneer aan te doen. Sommige delen, waar het boek iets te fel naar voor kwam, vond ik iets minder geslaagd, en om het maar ineens te zeggen: de sterrenregen vond ik eigenlijk maar niets. De hele voorstelling draait om schaduwen, en licht- en kleurspel, terwijl dat bij de sterrenregen helemaal niet meer aan bod komt, alles blijft “éénkleurig”, en dat was in het boek toch mooier. Maar hoe de “Jot” uit de tekeningen overeind blijft, dat is magisch. Jot draagt een blauw truitje en een lange broek, en om van Jot een klein jongetje te maken op theater, en er een bewegingsvol kereltje van te maken, maakt men gebruik van dikke rollen, waaruit je een broek en een truitje zou kunnen herkennen. De bewegingen worden hierdoor trager, waardoor je als kijker als het ware naar “een levend prentenboek” zit te kijken.
Hier kun je de boekbespreking vinden

7

in "Het Paleis", 15 januari 2005

door An De Donder en Florejan Verschueren

Er was eens... de oude koningin, die graag een kindje wilde. Terwijl ze zat te naaien voor het raam, prikte zich in haar vinger. Meteen vormden zich drie bloeddruppels in de sneeuw. De koningin dacht: "ik wil een kindje met lippen zo rood als bloed, haren zo zwart als ebbenhout en een huid zo blank als sneeuw". Korte tijd later werd haar wens vervuld, en ze kreeg een dochter. Maar niet lang daarna stierf de koningin. De nieuwe koningin hield niet van kinderen, en was ijdel. Ze stond uren voor te spiegel, die ze dan vroeg (het was een sprekende spiegel) "spiegeltje spiegeltje aan de wand... wie is de mooiste van het land?
Enzovoort...

Dit stuk wordt verteld vanuit het standpunt van de zeven dwergen, bij wie Sneeuwwitje terechtkomt, wanneer zij moet vluchten voor haar stiefmoeder, die haar wil doden, omdat zij de mooiste wil blijven, en Sneeuwwitje veel mooier is. De sprekende spiegel heeft hier ontzettend mooie ogen trouwens. Ze kijken je aan vanop een groot diascherm, waar behalve de spiegel ook Sneeuwwitje in te zien zijn, rennend door het bos, of je aankijkend. Of als baby, waarbij je in de zaal echt een zindering voelt: wanneer gaat die baby nu lachen? Je merkt echt dat iedereen spontaan "oooh-t" als dat gebeurt. Mooi!
Door de zaal weerklinken de stemmen van de dwergen, die elk dezelfde nare droom van de boze koningin hebben. "Ik ben bang... Is het nog ver? We zijn te laat..."

Het is schitterend wat hier met het verhaal van Sneeuwwitje gebeurt, ook al omdat je (dat gebeurt ook hier, en zijn de essenties van het sprookje, daar komt men dus niet aan, en dat is goed) tijdens het maken van pakweg de giftige appel, ontzettend gebruik kunt maken van "special effects" maar niets hiervan. Het gif wordt ingespoten, en dat zie je ook, met iets vies groens vloeibaar), maar verder gebeurt er niks, het knalt of sist niks, en dat is goed. Je blijft nergens achter met : hé, nee, dit is niet, ik wil dit niet, het is een "ode aan originaliteit", het is prachtig. En dat zonder speciale effecten, als je wil. Tenzij je het gepraat dat op je afkomt, van de dwergen als special effect wil beschouwen. Heerlijk!

Wortels / naar het boek van Klaas Verplancke

zondag 24 april 2005
door de Zeepcompagnie
In CCBe (Cultureel Centrum Berchem).
Wow. Wat een zaligheid. Wat een zalige fijne voorstelling was dit! Zelfs de heuvelwachter, die op zijn heuvel wacht op iets wat nooit komt, ziet er hetzelfde uit als in het boek, met dat rare hoofdekseltje. Hij heeft een zalig leuk huisje, met een draaiend dak. Wat doet de heuvelwachter op zijn heuvel? De was, eten, appels. En Spaanse Pepers (denk ik)) En alleen zijn. Op een dag vind Ries een zaadje. Hij geeft dat zaadje sap, en sop en soep, en nog veel later, warmte, tegen de tijd die kou wordt. (Compleet met mini-serretje, en minute-soup.) Zijn huisje is trouwens multi-gebruik, met spleten voor zijn "heuvelwachtershandleiding", om ze droog weg te stoppen. En opeens; staat hij daar. Kerel. De boom van een kerel. Kerel vindt zijn naam ontzettend mooi, en hij bezingt hem zelfs. De boom was trouwens virtuoos goed gevonden. Ach. Nergens zat deze voorstelling scheef, het boek is op geen enkele manier "verkracht" of onrecht aangedaan, het was compleet af. Een parel. Daarvoor moet het erg laat op het seizoen zijn.

Boek op de planken: De Gebroeders Leeuwenhart

Door Theatergroep "Bronks". In CC De Kern, Wilrijk, donderdag 4 december 2003
De theaterbewerking van dit boek is een aangename verrassing. Doorgaans ben ik een beetje terughoudend als het om boekbewerkingen gaat die ik al gelezen heb. Zo ook met "De gebroeders Leeuwenhart" van Astrid Lindgren. Het boek is erg erg goed, maar daarom vind ik nog niet persé de toneelbewerking goed. Gelukkig was dat met deze voorstelling NIET het geval, en was het een erg geslaagde onderneming. Heel knap, maar heel miniem decor, met eigenlijk enkel een plaat, met deurtjes in, waarop tijdens de voorstelling, tijdens het "paardrijden", dia's van voorbijflitsende bossen te zien zijn. De mensen in deze voorstelling houden Astrid's boek echt wel in ere, en maken er geen janboel van. Heel mooi, heel echt, en bij tijden erg grappig, waarbij het ook niet stoort als het publiek net ietsje langer moet lachen met iets wat op de planken gebeurt. Het lijkt wel of de acteurs dit verwachten. Mooi dus. Ik had ook op geen enkel moment zoiets van: "hé, nee, dit wil ik niet", het was mooi, en absoluut niet teleurstellend.
Hier vindt u de boekbespreking

De Brief voor de Koning

In 1962 verscheen van Tonke Dragt het boek “De Brief voor de koning”, wat later bekroond werd als “ Beste boek van het jaar”. Nu is er van regisseur Pieter Verhoef, de verfilming van dit boek. Boekverfilmingen: ik sta er altijd een beetje huiverachtig tegenover, maar ik moet ook toegeven dat ik de meeste verfilmingen, althans, die waar ik ergens toch zin in leek te hebben, wel gezien heb. “Polleke” van Guus Kuijer, “Pluk van de Petteflet” en “Minoes”, beiden van Annie MG Schmidt, op kop. Allemaal verfilmingen van jeugdboeken, en allemaal door Nederlanders. Allemaal bleven deze verfilmingen verbazingwekkend dicht bij het boek, en dat siert – en dit gaat zeker ook op voor de verfilming van “De Brief voor de Koning”.

Een “voice-over” start met het vertellen waarover het verhaal zal gaan, en geeft de start van het verhaal aan. We vinden de acteurs terug in de kapel, waar schildknapen wachten om tot ridder te worden geslagen. Dit is de laatste proef: ze worden naar de kapel gebracht, waar ze de hele nacht moeten doorbrengen, samen. Ze mogen niet met elkaar praten, en vooral: ze mogen onder geen beding de deur openmaken… Tiuri verzaakt hier echter aan, waardoor hij zijn recht om ridder te worden, voor vijf jaar verliezen zal. Iemand klopte bij nacht aan bij de kapel, en verzocht de ridders om hulp… De man heeft een brief bij zich, die moet bezorgt worden aan de koning van Unauwen. Een levensgevaarlijke tocht begint…

Tiuri moet veel gevaren doorstaan, ontmoet mensen die het goed met hem menen, zoals de zachtaardige Piak, die bij de kluizenaar in de bergen woont, maar hij ontmoet – natuurlijk – ook mensen die de brief die Tiuri bij zich heeft ook willen bemachtigen.

Het verhaal is in filmvorm zeker net zo spannend als in boekvorm, maar als kijker had ik toch vaak de neiging om hartsgrondig “stommeling!” naar Tiuri’s hoofd te slingeren. De kijker VOELT aan dat mensen het niet goed voorhebben, daarvoor hoef je het boek niet gelezen te hebben. Dat mensen die het wel goed voorhebben worden gewantrouwd, is in eerste instantie nog te begrijpen. (Grijze Ridder Ristridin, gespeeld door Victor Reinier – hij doet dat helemaal niet onaardig!, om een voorbeeld te noemen). Maar aan het eind, vervalt de voorzichtigheid en het wantrouwen. En dat heeft gevolgen. Maar ze zorgen wel voor een verlenging van de film, die misschien niet nodig was.

“De brief voor de koning” is een voortreffelijke boekverfilming, met een minstens evengrote spankracht als in het boek. Mooi! Alleen de jongen die Tiuri (“Tjoeri”, spreekt men zijn naam uit in de film – ik weet niet of ik dat fout vind, maar voor mij heet hij (net als voor Richard Thiel) T I U R I. Bovendien vond ik zijn gezicht niet echt bij de Tiuri die ik me voorstelde in het boek, passen. Een regelrechte fout is ook: er wordt gesproken over een gezochte jongen met bruin haar, en we zien Tiuri wegduiken (terzijde). Maar volgens mij heeft de acteur die Tiuri speelt helemaal geen bruin haar, maar eerder lichtjes aan de rood/oranje kant… Piak daarentegen is wel erg goed gecast. Verder viel me op dat de andere acteurs me ook wel konden bekoren, al moet ik bekennen dat ik zo goed als geen Nederlandse acteurs ken.

Ook opmerkelijk: waar men op de Nederlandse en de Vlaamse TV steeds meer Nederlands/Vlaamstalige reeksen of films gaat ondertitelen, merkte ik in “De Brief voor de koning” dat ik helemaal geen ondertitels (ze waren godzijdank afwezig ook!) nodig heb om het Nederlands dat in de film gesproken wordt, te begrijpen…

Een kleine kans / Marjolijn Hof

Kiek's vader is dokter. Hij moet daarvoor soms naar erg gevaarlijke gebieden om er te helpen. Kiek en haar moeder en vader weten dat er wel eens vanalles kan fout lopen. Maar dit houdt Kiek's vader niet tegen: "Thuis kan er ook vanalles mis lopen". Dat is wel zo. Kiek en haar moeder proberen door te gaan met leven, terwijl man en vader naar oorlogsgebied trekt. Dat oorlogsgebied wordt echter niet gespecifieerd, en dat maakt dat je als lezer misschien wel zelf kunt invullen waar Kiek's vader zich bevindt.PRACHTIG boek. Alles in dit boek klopt. Je merkt de angst van de personages, hun twijfels. Nooit worden ze zielig neergezet, en ze weten dat ze ondanks alles verder moeten. En dat ze de dingen die gebeuren niet kunnen veranderen, ook niet met het doen van gekke dingen, zoals een hond over de reling van de brug over de autosnelweg laten bungelen, om "kansen te verkleinen"; want iemand met een dode hond kan geen dode vader bij hebben." "Misselijk worden van angst" is trouwens ook al zo'n herkenbaar gevoel. Je merkt dat deze mensen elkaar ook willen begrijpen, en een gezonde - in dit geval - "moeder/kind" relatie met elkaar hebben.

In 2011 werd dit boek verfilmd als "Patatje oorlog"

Een kleine kans / Marjolijn Hof.- Amsterdam : Querido, 2006.- 84 p.- ISBN: 90-451-0238-2

Boeken in de bioscoop

Nog niet zo lang geleden, gebeurde het wel eens dat een boek verfilmd werd. (althans, dat is wat ik zo zie, ik weet niet of het al niet veel vaker gebeurde). Dat was dan meestal wel een belevenis: "wat zou er van dat boek overgebleven zijn? Dat een boek altijd beter is dan de film van het boek, is volgens mij meestal zeker het geval. Maar! Wat zie ik nu? Als er een goed boek uit is, en veel aandacht krijgt, is er vrijwel altijd een filmmaker die "aan de verfilming van het boek wil beginnen." "Da Vinci Code - Dan Brown", "Ex-drummer"- Herman Brusselmans, en nu wil men, naar ik gehoord heb, ook "De helaasheid der dingen" wel verfilmen, als ik het goed heb. Het gaat zelfs zover, dat ik op sommige fora moet lezen: "Heee! Wat een fijn boek! Ik kijk al uit naar de film!" EH? Waarom zou dat? Dat vind ik dan weer helemaal de verkeerde kant op gaan, wanneer men het zo zou willen doordrijven. Ik moet er niet aan DENKEN dat bijvoorbeeld "Jonkvrouw" van Jean Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs zou verfilmd worden! Al is dit boek dan door twee filmmakers geschreven. Maar toch. Dat zou ik echt zonde vinden. Harry Potter? De eerste keer dat ik de personages zag zoals ze er in de film zouden gaan uitzien dacht ik: "wow, knap!" Echt wel. Ze zagen er helemaal niet anders uit dan dat ik ze me voorstelde in de boeken. Er moet gezegd dat ik van de Harry Potter reeks enkel de eerste twee films heel erg goed vind, en dat deel drie "De gevangene van Azkaban een kleum van een film is. Ik vond dat boek heel goed, en wat er van overbleef in de film, was voor mij niet meer dan een propje papier.